ભારતના ગૌરવશાળી ઈતિહાસ સાથે જોડાયેલી 11મી સદીની અમૂલ્ય “ચોલા કોપર પ્લેટ્સ” હવે ફરી વતનમાં પરત ફરશે. નેધરલેન્ડ્સની લીડન યુનિવર્સિટીએ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ઉપસ્થિતિમાં આ ઐતિહાસિક ધરોહર ભારતને સોંપતા સાંસ્કૃતિક સહકારનું એક નવો અધ્યાય શરૂ થયો છે.
ચોલા સામ્રાજ્યની ગાથા કહેતી પ્લેટ્સ
“લેઇડન કોપર પ્લેટ્સ” તરીકે જાણીતી આ ધરોહરમાં 21 મોટી અને 3 નાની તાંબાની પ્લેટ્સ સામેલ છે. આ પ્લેટ્સને કાંસ્યની મુદ્રા સાથે બાંધવામાં આવી હતી, જેના પર મહાન ચોલા સમ્રાટ રાજેન્દ્ર ચોલાની સીલ અંકિત છે. પાંચ પ્લેટ્સમાં સંસ્કૃત અને સોળ પ્લેટ્સમાં તમિલ ભાષામાં લખાણ છે.
આ શિલાલેખોમાં ચોલા સામ્રાજ્યની વહિવટી વ્યવસ્થા, કર પ્રણાલી, જમીન સુધારા, સિંચાઈ વ્યવસ્થા અને વેપાર નીતિઓ વિશે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માહિતી મળે છે. સાથે જ દક્ષિણ ભારત અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા વચ્ચેના સમુદ્રી તથા સાંસ્કૃતિક સંબંધોની પણ ઝાંખી જોવા મળે છે.
સાંસ્કૃતિક ગૌરવની ઐતિહાસિક ક્ષણ
વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ અવસરને “દરેક ભારતીય માટે ગૌરવની ક્ષણ” ગણાવી હતી. તેમણે કહ્યું કે ચોલા વંશ ભારતની સમૃદ્ધ સંસ્કૃતિ, શક્તિશાળી નૌકાદળ અને વૈશ્વિક વેપાર કુશળતાનું પ્રતિક છે. ખાસ કરીને તમિલ ભાષાની મહાનતા અને ચોલા સંસ્કૃતિની વૈભવી પરંપરા પર પણ તેમણે ગર્વ વ્યક્ત કર્યો.
લીડન યુનિવર્સિટી હવે આ પ્લેટ્સ સાથે સંબંધિત દસ્તાવેજો, મેટાડેટા અને ઐતિહાસિક નોંધો પણ ભારતને સોંપશે. આ પગલું ભારત અને નેધરલેન્ડ્સ વચ્ચે સાંસ્કૃતિક વારસાની સુરક્ષા અને પુનઃસ્થાપન માટે એક મહત્વપૂર્ણ માઇલસ્ટોન માનવામાં આવી રહ્યું છે.
