કુનોના 19 મહિનાના ચિત્તાનું મોત થતાં ખળભળાટ, તપાસ માટે રાજ્યની STF અને કેન્દ્રની ઉચ્ચસ્તરીય ટીમ મેદાનમાં
મધ્ય પ્રદેશના કુનો નેશનલ પાર્ક સાથે સંકળાયેલા 19 મહિનાના નર ચિત્તા KNG22ના મોતથી વન્યજીવ સંરક્ષણ વ્યવસ્થા સામે ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. ચિત્તાના શરીરમાંથી પાંચ ગોળીના છર્રા મળી આવતાં સમગ્ર મામલો શંકાસ્પદ બન્યો છે. ચિત્તાને બચાવવા તબીબોએ સર્જરી સહિતના પ્રયાસો કર્યા, પરંતુ 27 ઓક્ટોબરે તેનું મોત થયું. હવે મધ્ય પ્રદેશ સરકારની STF અને કેન્દ્રની ઉચ્ચસ્તરીય ટીમ આ ઘટનાની તપાસ કરી રહી છે.
સંરક્ષિત વિસ્તારની બહાર ઘાયલ હાલતમાં મળ્યો
કુનો નેશનલ પાર્કની માદા ચિત્તા નિર્વાનો 19 મહિનાનો નર બચ્ચો KNG22 25 ઓક્ટોબરે મધ્ય પ્રદેશના મુરૈના વિસ્તારના જંગલમાં ઘાયલ હાલતમાં મળી આવ્યો હતો. તેને બચાવીને સારવાર માટે કુનો લાવવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ તેની ગંભીર સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને જબલપુરની પશુચિકિત્સા સુવિધામાં ખસેડાયો હતો.
તબીબોએ એક્સ-રે અને સીટી સ્કેન દ્વારા તપાસ કરતાં તેના શરીરમાં બાહ્ય વસ્તુઓ હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું. સર્જરી દરમિયાન પાંચ ગોળીના છર્રા બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા. આ ઈજાઓને કારણે તેના આંતરિક અંગો, સ્નાયુઓ અને ચેતાતંત્રને ગંભીર નુકસાન થયું હતું. સારવાર છતાં 27 ઓક્ટોબરની સવારે તેણે દમ તોડ્યો હતો.
સુરક્ષા અને દેખરેખ સામે સવાલ
પ્રોજેક્ટ ચીતા હેઠળ રેડિયો અને સેટેલાઇટ કોલર સહિતની આધુનિક ટેક્નોલોજી દ્વારા ચિત્તાઓની હિલચાલ પર નજર રાખવામાં આવે છે. આમ છતાં, ચિત્તો સંરક્ષિત વિસ્તારની બહાર ઘાયલ કેવી રીતે થયો અને સમયસર તેને પૂરતી મદદ કેમ ન મળી, તેવા સવાલો ઊઠી રહ્યા છે.
તપાસ માટે રાજ્ય અને કેન્દ્રની ટીમ
ઘટનાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને મધ્ય પ્રદેશ સરકારે વન અને પોલીસ અધિકારીઓને સામેલ કરીને વિશેષ તપાસ દળ (STF)ની રચના કરી છે. બીજી તરફ, 28 ઓક્ટોબરે કેન્દ્ર સરકારે પણ ઉચ્ચસ્તરીય ટીમ મધ્ય પ્રદેશ મોકલી છે. આ ટીમમાં રાષ્ટ્રીય વાઘ સંરક્ષણ પ્રાધિકરણ (NTCA) અને વન્યજીવ અપરાધ નિયંત્રણ બ્યુરો (WCCB)ના અધિકારીઓ સામેલ છે.
પ્રોજેક્ટ ચીતા સામે નવો પડકાર
સપ્ટેમ્બર 2022માં ભારતમાં ચિત્તાઓને ફરી વસાવવાના ઉદ્દેશથી પ્રોજેક્ટ ચીતાની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી. અહેવાલમાં અપાયેલા આંકડા મુજબ, મધ્ય પ્રદેશમાં હાલમાં 58 ચિત્તા બાકી છે, જ્યારે પ્રોજેક્ટ શરૂ થયા બાદ અત્યાર સુધીમાં 28 ચિત્તાનાં મોત થયાં છે.
KNG22ના શરીરમાંથી ગોળીના પાંચ છર્રા મળવાની ઘટના આ પ્રોજેક્ટ માટે નવી ચિંતાનો વિષય બની છે. હવે તપાસમાં ચિત્તાને ગોળી કોણે અને કયા સંજોગોમાં મારી તે સ્પષ્ટ થશે. પ્રોજેક્ટ ચીતાની સફળતા માત્ર ચિત્તાઓને ભારતમાં પાછા લાવવા પર નહીં, પરંતુ તેમને જંગલમાં સુરક્ષિત રાખવા પર પણ નિર્ભર છે.
